Najwyższy sprzeciw

Dobroczynne szczepienia i nierzetelna naukowo oraz szkodliwa społecznie profesor Majewska.

Wracamy do sprawy poruszonej przez nas w nr. 2 z 2010 w obszernej, opartej na memoriale prof. dr hab. med. Marii Doroty Majewskiej publikacji Kto i dlaczego ukrywa prawdę o niektórych szczepionkach? Czynimy tak, ponieważ autorka raportu stała się obiektem kolejnego, tym razem wyjątkowo brutalnego ataku na nią ze strony lobby szczepionkowego w Polsce, czego odzwierciedleniem jest publikowane poniżej Oświadczenie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny rozpowszechnione 25 listopada 2009 r. na stronie internetowej PZH.

W dokumencie tym, sygnowanym przez trzech profesorów i jednego docenta nauk medycznych, za pomocą kuriozalnych, w naszej ocenie, argumentów oraz metod usiłuje się zdyskredytować nie tylko tezy profesor Majewskiej, lecz także jej osobę i dorobek naukowy. Oświadczenie to, wraz z odpowiedzią prof. Marii Doroty Majewskiej z 25 lutego 2010 r. można znaleźć m.in. na stronach internetowych: http://www.pzh.gov.pl/page/fileadmin/user_upload/newsy/Oswiadczenie.pdf, http://www.box.net/shared/1uh22ho566.

Podobnie jak poprzednio cały ten obszerny materiał dostosowaliśmy do kanonów warsztatowych pisma, zaopatrując obie publikacje we własne tytuły, tzw. wyrzucenia w ramkach i wytłuszczenia w druku stwierdzeń, które wydały nam się szczególnie istotne. W wydrukowanych materiałach musieliśmy również dokonać drobnych korekt stylistycznych tam, gdzie były one konieczne, w niczym nie zmieniających jednak meritum prezentowanych przez obie strony wywodów.

Z konieczności (duża objętość materiału) zrezygnowaliśmy również z prezentacji towarzyszących wywodom prof. Majewskiej tabel i wykresów. Raz jeszcze wyrażamy pełną solidarność z godną najwyższego szacunku postawą profesor Marii Doroty Majewskiej, a jednocześnie po raz kolejny akcentujemy pogląd, że przymusowe szczepienia, połączone z karaniem rodziców dzieci, którzy nie chcą się temu obowiązkowi podporządkować, są przejawem niedopuszczalnej represyjności państwa i nierespektowania przez nie w sygnalizowanym zakresie podstawowych praw i wolności obywatelskich.

Redakcja


NARODOWY INSTYTUT ZDROWIA PUBLICZNEGO
– PAŃSTWOWY ZAKŁAD HIGIENY
00-791 Warszawa, ul. Chocimska 24

Oświadczenie

Ostatnio w mediach zabierających głos na temat szczepień pojawia się wiele mitów lansowanych przez tzw. ruchy antyszczepionkowe. Wielokrotnie w tej sprawie wypowiadała się prof. Maria Dorota Majewska twierdząc, że w wielu stosowanych w Polsce preparatach zawarte są szkodliwe substancje, takie jak tiomersal – zawierający jeden ze związków rtęci, którego obecność w szczepionkach ma przyczyniać się do pojawienia się u dziecka autyzmu oraz ADHD.

Jednakże wyniki badań prowadzonych w Europie przez EMEA (European Agency for the Evaluation of Medicinal Products) u niemowląt w pierwszych 6 miesiącach życia, szczepionych szczepionkami zawierającymi tiomersal wskazują, że etylortęć pochodząca z tiomersalu jest usuwana z organizmu w ciągu 4-9 dni. Badania FDA prowadzone w USA dały wyniki podobne do badań EMEA, a podejrzenia, że tiomersal powoduje zaburzenia neurologiczne u dzieci, nie zostały potwierdzone badaniami. Zostały również opublikowane wyniki badań prowadzonych na Uniwersytecie w Rochesterze oraz Narodowym Instytucie Zdrowia w Bethesdzie (USA), które wykazały, że po podaniu szczepionek zawierających tiomersal niemowlętom dwu– i sześciomiesięcznym, poziom rtęci w ich krwi nie wzrósł ponad bezpieczne granice, a etylortęć, będąca pochodną tiomersalu, została szybko wydalona z organizmu wraz z kałem.

Tiomersal to organiczny związek rtęci w formie etylowanej, która według danych farmakokinetycznych oraz toksykologicznych jest podobna do metylortęci, o jakiej wspomina prof. Majewska, jednak związek ten nie kumuluje się w organizmie. Badania prowadzone przez FDA nie wykazały szkodliwości tiomersalu zawartego w szczepionkach oprócz powodowania łagodnych miejscowych odczynów poszczepiennych.

Badania, które cytuje prof. Majewska na poparcie swoich tez, nie spełniają wymogów metodologicznych pozwalających na stwierdzenie związków przyczynowych, a często zawierają jaskrawe błędy rozumienia (tak w oryginale dokumentu – przyp. red.). Badań nad związkiem przyczynowo-skutkowym szczepień z autyzmem i ADHD u dzieci nie udało się potwierdzić grupom badaczy stosujących bardziej adekwatną i staranną metodykę.

Na ogólną liczbę zarejestrowanych w Polsce 55 szczepionek tiomersal występuje w 2 szczepionkach, które są podawane dzieciom do 6 miesiąca życia. W najbliższym czasie zostanie on wycofany (rozpoczęto proces rejestracji zmian w 2009 r.). W innych szczepionkach stosowanych w Polsce u dzieci tiomersal nie występuje. Maksymalne dopuszczalne dawki według FDA i WHO są podane dla rtęci w formie metylowanej i nie mogą być przełożone dla formy etylowanej (tak w oryginale – NŚ). Jeżeli chodzi o szczepionki przeciw grypie sezonowej, to od trzech lat nie ma na polskim rynku szczepionek z tiomersalem.

Ponadto szczepionki są najlepiej sprawdzanymi preparatami farmaceutycznymi. Badania laboratoryjne nad ich bezpieczeństwem prowadzi się na każdym etapie produkcji. Następnie wykonuje się testy na zwierzętach, a po uzyskaniu pozytywnych wyników – badania kliniczne z udziałem ludzi. Szczepionki są badane również po rejestracji i wprowadzeniu na rynek.

Wysokie wymagania, jakie stawiane są preparatom szczepionkowym, sprawiają, że stosowane w naszym kraju szczepionki są bezpieczne.

W 1991 r. Światowa Organizacja Zdrowia wprowadziła obowiązek monitorowania niepożądanych objawów związanych ze szczepieniami. W Polsce taki system monitoringu działa od 1994 r. Ta nieustająca obserwacja skutków szczepień już w okresie ich powszechnego stosowania pozwala na wykrycie bardzo rzadkich reakcji niepożądanych. W rzadkich przypadkach występowanie niepożądanych odczynów poszczepiennych doprowadzało do wycofania preparatu, który okazywał się mniej bezpieczny, niż to wynikało z badań przeprowadzonych przed jego wprowadzeniem do programu szczepień. W rezultacie wysokich wymagań, jakie stawiane są preparatom szczepionkowym, szczepionki stosowane u nas w kraju są bezpieczne.

Choroby zakaźne, którym zapobiega się za pomocą szczepień, są nadal realnym zagrożeniem dla dzieci, także w Polsce – nadal odnotowuje się zachorowania na krztusiec i lokalne ogniska epidemiczne odry. U dzieci niezaszczepionych – w porównaniu z dziećmi prawidłowo zaszczepionymi w przedziale wiekowym 3-10 lat – ryzyko zachorowania na odrę jest 56 razy większe, a na krztusiec ponad 15 razy większe.

Ruchy antyszczepionkowe wytworzyły również mit, który mówi, że szczepienie przeciwko kilku chorobom w zbliżonym czasie może wywołać niepożądane skutki. To nieprawda. W naszym środowisku stykamy się z całą masą najrozmaitszych antygenów i fakt, że szczepimy się częściej niż przed laty, nie ma dla układu immunologicznego negatywnego znaczenia. Przykład bardzo wielu szczepionek podanych w krótkim czasie amerykańskim żołnierzom wyjeżdżającym na misje oraz kumulacja ich niekorzystnych efektów nie stanowi analogii do szczepień rozłożonych w czasie według kalendarza opracowanego dla ludności cywilnej.

Działania prof. Majewskiej, epatujące hipotetyczną szkodliwością szczepień, bez wspomnienia o realnym ryzyku poważnych konsekwencji wynikających z rezygnacji z tej najbardziej efektywnej metody profilaktyki chorób infekcyjnych, należy uznać za szkodliwe społecznie.

Nie ma nic złego w dyskusjach nad wartością i znaczeniem szczepień, gdyż publikowanie hipotez i spekulacji jest podstawą ciekawości poznawczej i drogą do poszukiwania prawdy. Jednak dyskusje te nie mogą opierać się na fałszywych stwierdzeniach i niewłaściwych wnioskach. Należy podkreślić, że osoba przedstawiająca się jako pracownik Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, taka jak prof. Majewska, wypowiadając się publicznie powinna opierać swoje stwierdzenia na rzetelnej analizie systematycznie zebranych wszystkich danych naukowych o najwyższej z dostępnych wiarygodności i nie mylić hipotezy badawczej z dowodem naukowym. Każda hipoteza wymaga udowodnienia w badaniach naukowych, których metodyka musi być adekwatnie dobrana do rodzaju pytania klinicznego. Ignorowanie najbardziej wiarygodnych z dostępnych i aktualnych wyników badań klinicznych oraz wybiórcze przedstawienie danych należy uznać za przejaw nierzetelności naukowej. Działania prof. Majewskiej, epatujące hipotetyczną szkodliwością szczepień, bez wspomnienia o realnym ryzyku poważnych konsekwencji wynikających z rezygnacji z tej najbardziej efektywnej metody profilaktyki chorób infekcyjnych, należy uznać za szkodliwe społecznie.

Nie dziwią nas negatywne opinie czy wątpliwości laików – każdy ma prawo do własnego zdania, ale negacja szczepień przez autorytety medyczne musi budzić najwyższy sprzeciw. Nie można kwestionować wagi szczepień ochronnych, podważać korzyści, a tym bardziej nie stosować się do ogólnie przyjętych standardów. Niezaszczepienie jednego dziecka może mieć negatywny wpływ zarówno na jego zdrowie, jak i na zdrowie innych dzieci lub członków rodziny. Osoby, które się nie szczepią, nie tylko nie chronią siebie indywidualnie, ale działają też na szkodę społeczeństwa, bo istnieje odporność „zbiorowiskowa”, która daje ochronę osobom niezaszczepionym. Gdy szczepi się za mało osób, to ten rodzaj odporności zanika. Zatem rezygnacja ze szczepień ochronnych niesie ze sobą ryzyko szkodliwych społecznie następstw. Należy mieć również świadomość, że skutki powikłań po przebytej chorobie zakaźnej nie tylko mają wymiar częściowej utraty zdrowia, wielokrotnie nieodwracalnej – zgon, ale również ogromne skutki ekonomiczne, którymi obarczone jest całe społeczeństwo.

Prof. dr hab. med. Mirosław J. Wysocki
Kierownik Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – PZH 

Prof. dr hab. med. Andrzej Zieliński
Krajowy Konsultant w Zakresie Epidemiologii
Kierownik Zakładu Epidemiologii
Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – PZH

Prof. dr hab. Lidia B. Brydak
Kierownik Samodzielnej Pracowni – Krajowego Ośrodka ds. Grypy
Narodowego Instytutu Zdrowia Publiczego – PZH

Doc. dr hab. Bożena Bucholc
Kierownik Zakładu Badania Surowic i Szczepionek
Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – PZH

Z archiwum - 7/2010

W sprzedaży



Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Więcej informacji w Polityce prywatności.